Istnieje wiele mitów i stereotypów w temacie zaburzeń psychicznych. Jest wiele przyczyn tego stanu rzeczy. Jednym z nich jest niedostateczna edukacja o zdrowiu psychicznym w szkołach (zazwyczaj są to informacje o uzależnieniach i o depresji) oraz w społeczeństwie ogólnie. Jeśli ktoś nie studiuje psychologii lub kierunku medycznego to zwyczajnie nie ma skąd dowiedzieć się czym naprawdę są zaburzenia psychiczne, jakie są ich objawy, jak wygląda skuteczne leczenie. Inną przyczyną popularności mitów o zaburzeniach psychicznych jest obraz osób w kryzysach pokazywany w mediach. W filmach i serialach osoby z doświadczeniem zaburzeń psychicznych pokazywane są często jako osoby gwałtowne, agresywne, nieobliczalne. Z drugiej strony słyszymy też w debatach publicznych słowa: „Pana poglądy to schizofrenia” lub „z Pani poglądami to do Tworek”. Oczywiście w mediach spotykamy nie tylko takie stygmatyzujące treści, jednak nadal są one obecne
Mity dotyczące zaburzeń psychicznych są różne. Widać, że mniej nieprawdziwych informacji dotyczy depresji, która społecznie jest już dość dobrze poznana, a więcej np. zaburzeń psychotycznych (np. schizofrenii). Jakie są popularne stereotypy dotyczące zaburzeń psychicznych?
1. Osoby z zaburzeniami psychicznymi są niebezpieczne – zdarza się, że osoby w kryzysie psychicznym wykazują gwałtowne zachowania, ale nie jest to typowe. Agresja nie jest nierozerwalnie połączona z zaburzeniami psychicznymi.
2. Wystarczy „się ogarnąć” by wyzdrowieć – jeśli osobie, która ma grypę nie mówimy „ogarnij się to wyzdrowiejesz”, również przypadku zaburzeń psychicznych nie powinno się stosować takich „porad”. Aby proces zdrowienia mógł się rozpocząć ważna jest farmakoterapia (leczenie u psychiatry), psychoterapia lub pomoc psychologiczna oraz wsparcie społeczne.
3. Ludzie chorujący psychicznie nie mogą pracować – osoby z diagnozami zaburzeń psychicznych zazwyczaj mogą pracować. Warto zwrócić uwagę na to, iż przy odpowiednim leczeniu osoby te, w wielu przypadkach, mogą normalnie funkcjonować i prowadzić satysfakcjonujące życie. Ważne jest również to, iż nawet w przypadku przewlekłych problemów ze zdrowiem psychicznym stan zdrowia nie musi wymagać hospitalizacji czy przebywania jedynie w domu. Osoby z problemami ze zdrowiem psychicznym często są aktywne zawodowo.
4. Schizofrenia to rozdwojenie jaźni – schizofrenia wbrew filmom i serialom nie oznacza, że ktoś ma dwie lub więcej osobowości. Typowymi objawami schizofrenii są omamy (wzrokowe, słuchowe, węchowe – widzę, słyszę, czuję coś czego nie ma) i urojenia (dotyczą myśli: wielkościowe, prześladowcze – np. myślę, że ktoś chce mi zrobić krzywdę).
5. Tylko kobiety mają depresję – depresja dotyka osób w różnym wieku, różnym stanie majątkowym, zarówno kobiet i mężczyzn.
6. Ludzie chorujący psychicznie są niepełnosprawni intelektualnie – nie jest to prawda. Osoby z diagnozą schizofrenii, depresji, zaburzeń osobowości nie maja niepełnosprawności intelektualnej. Są to często osoby wykształcone, sprawne poznawczo. Na ewentualne problemy z pamięcią i uwagą (bo te się zdarzają) mają wpływ bardziej objawy choroby i leki, a nie stan niepełnosprawności intelektualnej.
Powielanie stereotypów, krzywdzących przekonań dotyczących osób cierpiących z powodu zaburzeń psychicznych, powoduje wzrost stygmatyzacji społecznej. Wykluczenie tych osób z pracy, relacji społecznych, funkcji społecznych jest szkodliwe i jest przeszkodą w procesie zdrowienia. Tworzenie wspierającego środowiska społecznego powinno być ważne dla nas wszystkich.
