To nie same wydarzenia decydują o naszym samopoczuciu, lecz sposób, w jaki je interpretujemy, dlatego zrozumienie roli myśli jest niezwykle istotne w dbaniu o zdrowie psychiczne. To, jak myślimy o sobie i otaczającym nas świecie, wpływa na nasze emocje, podejmowane decyzje oraz codzienne funkcjonowanie. Myśli mogą sprawiać, że zyskujemy nadzieję, mamy bardziej życzliwe podejście do świata i ludzi oraz mogą motywować nas do realizacji celów. Z drugiej strony mogą również prowadzić do wycofania, trudności w nawiązywaniu relacji, a nawet do rezygnacji z dbania o własne zdrowie i spełniania marzeń.
Scenariusz 1:
„Jestem chora psychicznie, nic mi się nie uda. Zawsze wszyscy będą postrzegać mnie wyłącznie przez pryzmat choroby. Będą myśleć, że jestem słaba.”
Scenariusz 2:
„Poradziłam sobie z kryzysem, choć kosztowało mnie to wiele wysiłku. Teraz wiem, że jestem silna. Mogę pomagać innym i dawać im nadzieję na wyzdrowienie.”
Łatwo wyobrazić sobie, jak odmienne będzie postępowanie osoby koncentrującej się na myślach ze scenariusza pierwszego i drugiego. W pierwszym przypadku dominuje lęk, wstyd i wycofanie, natomiast w drugim pojawia się poczucie sprawczości, nadzieja i gotowość do działania. To pokazuje, jak duży wpływ na nasze życie ma sposób interpretowania własnych doświadczeń.
Jeśli przytłaczają Cię myśli, które obniżają Twój nastrój, warto sprawdzić czy to są dobre myśli. Pytania, które warto sobie zadać to:
1. Czy ta myśl jest prawdziwa? Czy mogę ja potwierdzić faktami?
2. Czy ta myśl pomaga mi chronić moje życie i moje zdrowie?
3. Czy ta myśl pomaga mi w osiągnięciu moich celów?
4. Czy ta myśl pomaga mi mieć dobre relacje z innymi ludźmi? Czy pomaga w rozwiązywaniu konfliktów?
5. Czy ta myśl pomaga mi czuć się tak jak chce się czuć?
Warto przyjrzeć się myślom, które towarzyszą nam najczęściej, zapisać je i przeanalizować na podstawie powyższych pytań. Jeśli na większość pytań odpowiadasz „nie”, prawdopodobnie dana myśl nie jest dla Ciebie dobrą myślą. Gdy zidentyfikujesz myśl, która Ci szkodzi, spróbuj zastanowić się, jaką bardziej pomocną myślą możesz ją zastąpić. Na przykład myśl „nie uda mi się” można zmienić na „spróbuję, nawet jeśli nie będzie idealnie”.
Myślenie o myśleniu pozwala nam bardziej panować nad naszymi myślami i przekonaniami, które podtrzymują bierność, obniżony nastrój, poczucie braku nadziei. Myśli wywołują konkretne emocje, a emocje wpływają na działanie, czyli myśl →emocja →reakcja. Praktycznie może wyglądać to tak: „nie dam sobie rady” → lęk →unikanie działania. W pozytywnej wersji, może wyglądać to tak: „postaram się, nawet jeśli nie będzie idealnie”→ spokój, nadzieja → podjęcie działania.
To, jak myślimy, ma znaczenie — od myśli może zacząć się zmiana.
